Pamiętana jest za swój dźwięczny wokal country, dekady przebojów, nagrody Grammy i Emmy oraz szczyptę liberalnego aktorstwa. Dolly Parton.
Jednak największym dziedzictwem, jakie pozostawiła po sobie jest muzyka, a jej trzy utwory definiują ją bardziej niż jakiekolwiek inne.
Dziękujemy, że nas czytasz! Będziemy ogromnie wdzięczni, jeśli zdecydujesz się wesprzeć Srebrny Kompas na Zrzutce! Dziękujemy!
„Jolene”, „I Will Always Love You” i „9 to 5” to nie tylko niezapomniane utwory Parton – stanowią one integralną część historii muzyki popularnej. Pokazują utalentowanego muzyka, który potrafił połączyć historię zawartą w tekstach z dramaturgią muzyki.
Jak wielu autorów piosenek, Parton miała coś do powiedzenia. Jej wkład był godny uwagi, gdy jej teksty opowiadały historię, a muzyka do niej pasowała.
Jolene
W wydanej w 1974 roku piosence Jolene Parton w tekście piosenki opisuje mękę towarzyszącą obserwowaniu, jak ukochana osoba flirtuje z kimś innym.
To potężne, ludzkie doświadczenie – szczególnie dla kobiet rozpaczających nad tym, jak łatwo kolejna, ładna dziewczyna przyciąga uwagę mężczyzn. Rozpaczliwe błaganie Parton, by Jolene nie brała jej mężczyzny, „nawet jeśli możesz”, jest kojąco szczere i szczere.
Tekst piosenki stanowi zaskakujący kontrast z popularnymi w tamtym czasie tematami piosenek, dotyczącymi znalezienia lub utraty miłości – takimi jak Close to You (1970) zespołu The Carpenters, You are the Sunshine of My Life (1972) Steviego Wondera i It’s Too Late (1971) Carole King.
Zamiast tego Jolene stoi na krawędzi zmiany, opowiadając sugestywną historię o tym, jak widok pięknej młodej kobiety może sprawić, że inna kobieta poczuje się niepewnie.
Muzycznie akordy wybijają odpowiednio ponurą tonację molową, wznosząc się ku wyższym akordom z każdym dramatycznym wykrzyknięciem imienia „Jolene”. Wokalom towarzyszy intrygująca, szybka gitara, grana palcami w studiu nagraniowym przez muzyka sesyjnego Chipa Younga . Jej nieustanny ruch nie tylko dodaje napięcia, ale i budzi podziw dla kunsztu gry.
I Will Always Love You
Utwór I Will Always Love You również został wydany w 1974 roku i – co niezwykłe – prawdopodobnie został napisany tego samego dnia, co utwór Jolene .
Ta piosenka pokazuje, że Parton po raz kolejny potrafi doskonale połączyć historię z muzyką. Strach, który ogarnia Jolene, ustępuje miejsca żalowi po rozstaniu z głęboką miłością, bo choć miłość trwa, nie zawsze jest wystarczającym powodem, by trwać w związku.
Parton ponownie podejmuje temat bardziej wyrafinowany niż ekscytacja i zachwyt miłością. Wie, że miłość może oznaczać odpuszczenie.
Teksty są oszczędne, a historia „słodko-gorzkich wspomnień” szczątkowa, ale Parton po raz kolejny trafia w sedno ludzkiego doświadczenia. Nie potrzebujemy szczegółów tego, co się stało, by utożsamić się z naszymi bolesnymi pożegnaniami.
Wydłużone śpiewanie słowa „I” w niezwykłym coverze Whitney Houston można przetłumaczyć niemal jako krzyk agonii.
Progresja akordów, którą Parton wybrał jako podstawę refrenu, to jeden z najbardziej rozpoznawalnych i przebojowych schematów w historii muzyki popularnej. Pojawia się w utworach takich jak „Stand By Me” (1961), „Blue Moon” (1934), „Crocodile Rock” (1973) i „Every Breath You Take” (1983).
Ale sposób, w jaki Parton to wykorzystuje, jest wyjątkowy: melodia i tekst nie podążają za progresją. Zamiast tego melodia opiera się na jednej nucie (z kilkoma ozdobnikami) i pozwala akordom działać.
9 to 5
Parton napisała piosenkę „9 to 5” do filmu o tym samym tytule w 1980 roku, w którym zagrała u boku Jane Fondy i Lily Tomlin. Piosenka musiała pasować do klimatu i opisywać zgiełk tygodnia pracy.
Aby to osiągnąć, Parton zamieniła swoje dotychczasowe, rozwlekłe teksty o miłości na nieustanny bełkot opisujący poranną rutynę. Parton używa tu sprytnych, niedoskonałych rymów, takich jak połączenie słów „kuchnia” i „ambicja”, aby sprzedać historię.
Melodia w zwrotce narasta z każdym zbitkiem słów, budując energię niczym początek dnia, który opisuje. Refren trafia w sedno, zmieniając rytm, by wybrzmieć fraza „od 9 do 5”.
W filmie „9 to 5” Parton odeszła od piosenek miłosnych na rzecz tematu feministycznego, który wykrzykiwał niesprawiedliwość niestrudzonej pracy w miejscu pracy, takiej jak każdy inny pracownik, a mimo to niemożności uzyskania „sprawiedliwego awansu”. Opis „gry bogaczy” i tego, jak „nigdy nie dają ci uznania”, uwypukla nierówności w miejscu pracy, które niestety nadal są powszechne.
