Operacja Himmler (znana również jako Aktion A) to tajna seria niemieckich dywersyjnych akcji pod „fałszywą flagą” przeprowadzonych w sierpniu 1939 roku, tuż przed wybuchem II wojny światowej.

Głównym celem operacji było przekonanie światowej opinii publicznej oraz obywateli III Rzeszy, że to Polska jest agresorem, a niemiecka napaść stanowi jedynie „odpowiedź na polską prowokację” i akcję samoobrony.

Dziękujemy, że nas czytasz! Będziemy ogromnie wdzięczni, jeśli zdecydujesz się wesprzeć Srebrny Kompas na Zrzutce! Dziękujemy! 

Główne założenia i przebieg

• Organizatorzy: Całością kierowali Heinrich Himmler oraz Reinhard Heydrich z SS i SD, przy ścisłym współdziałaniu z Abwehrą. Bezpośrednim wykonawcą kluczowych akcji był m.in. Alfred Naujocks.

• Mechanizm działania: SS-mani i wyselekcjonowani agenturalnie dywersanci przebierali się w polskie mundury wojskowe lub cywilne stroje powstańców śląskich, a następnie atakowali niemieckie placówki graniczne, strażnice oraz obiekty cywilne.

• Dowody i „Konserwy”: Aby uwiarygodnić atak na miejscu akcji, Niemcy pozostawiali zwłoki ubrane w polskie mundury. Były to ciała więźniów obozów koncentracyjnych lub zamordowanych polskich patriotów (np. Franciszek Honiok w Gliwicach), których w nazistowskim grypsie operacyjnym nazywano „konserwami” (Konserven). Ciała uśmiercano zastrzykami i dodatkowo postrzeliwano, by markować śmiertelne rany odniesione w walce.

Najsłynniejsze prowokacje w ramach operacji

1. Prowokacja gliwicka (31 sierpnia 1939 r.): Najsłynniejszy element operacji. Grupa SS-manów podszywająca się pod polskich dywersantów zajęła niemiecką radiostację w Gliwicach. Przez mikrofon nadano po polsku kilkuminutowy komunikat informujący o przejęciu nadajnika.

2. Atak na leśniczówkę w Pitschen (Byczyna): Napad na niemiecką placówkę, po którym na miejscu pozostawiono zamordowanych więźniów w polskich mundurach.

3. Inscenizowane incydenty w Hochlinden (Stodoły): Atak na niemiecki punkt celny.

Skutki polityczne i historyczne

Następnego dnia, 1 września 1939 roku, Adolf Hitler w swoim przemówieniu w Reichstagu powołał się na rzekome agresywne incydenty graniczne ze strony Polski, usprawiedliwiając rozpoczęcie działań wojennych słynnymi słowami: „Od godziny 5:45 odpowiadamy ogniem”.

Operacja Himmler nie przyniosła jednak Niemcom zamierzonego korzyści na arenie międzynarodowej. Wielka Brytania i Francja nie dały się zwieść prymitywnie przygotowanym mistyfikacjom i wypełniając zobowiązania sojusznicze z Polską, 3 września 1939 roku wypowiedziały wojnę III Rzeszy.