Gdyby ktoś szukał idealnego wzorca monarchy – takiego, który z tą samą gracją zakłada galowy mundur z medalami, co neoprenową piankę do surfingu – wskaźnik natychmiast zatrzymałby się na Oslo. Haakon VIII (dotychczas znany jako książę koronny Haakon Magnus) objął tron Norwegii pod koniec sierpnia 2026 roku po śmierci swojego ojca, króla Haralda V.

Udowodnił przy tym, że skandynawska monarchia nie potrzebuje pozłacanych karoc, by wyglądać królewsko – wystarczy jej dojrzały król, który potrafi zmontować szafkę z Ikei bez czytania instrukcji (choć zapewne ma od tego ludzi).

Dlaczego akurat Haakon VIII?

Kiedy po nadzwyczajnym posiedzeniu rządu nowy monarcha ogłosił wybór swojego imienia królewskiego, nikt w Skandynawii nie był zaskoczony. Przyjęcie imienia Haakon VIII to bezpośrednie nawiązanie do historycznej ciągłości i szacunku dla tradycji.

Dziękujemy, że nas czytasz! Będziemy ogromnie wdzięczni, jeśli zdecydujesz się wesprzeć Srebrny Kompas na Zrzutce! Dziękujemy! 

Jego pradziadek – pierwszy król niepodległej, nowoczesnej Norwegii odrodzonej w 1905 roku – przybrał imię Haakon VII. Przyjmując numerację VIII, nowy król wpisał się w ciąg legendarnego rodu i zachował tradycyjną dewizę swoich poprzedników: „Alt for Norge” (Wszystko dla Norwegii).

Data urodzenia i korzenie: Król w wersji luzackiej

Królewski płacz powitał świat 20 lipca 1973 roku w szpitalu Rikshospitalet w Oslo. Młody Haakon Magnus od początku był przygotowywany do funkcji głowy państwa. Choć ma starszą siostrę, księżniczkę Märthę Louise, prawo sukcesyjne zmieniono na pełną primogeniturę bez mocy wstecznej – dzięki czemu to Haakon pozostał głównym następcą tronu (a siostra mogła w pełni poświęcić się komunikacji z aniołami i biznesom alternatywnym).

Funkcje pełnione do czasu wstąpienia na tron

Zanim założył koronę, Haakon przebył niezwykle długa i profesjonalną drogę przygotowawczą, będąc jednym z najlepiej wyszkolonych następców tronu na świecie:

1. Wieloletni Regent Norwegii: Gdy król Harald V zmagał się z problemami zdrowotnymi (m.in. w latach 2003–2004, 2005 i w późniejszych latach), Haakon oficjalnie przejmował obowiązki głowy państwa jako regent.

2. Oficer Marynarki Wojennej: Ukończył Norweską Akademię Marynarki Wojennej w Bergen i służył w wojsku, zdobywając wiedzę z zakresu strategii i nawigacji.

3. Dyplomata i Ambasador Dobrej Woli: Przez lata ściśle współpracował z ONZ (szczególnie z programem UNDP), skupiając się na walce z ubóstwem i promowaniu zrównoważonego rozwoju.

4. Patron Innowacji i Arktyki: Obejmując patronat nad Międzynarodowym Rokiem Polarnym i licznymi przedsięwzięciami technologicznymi, budował pozycję Norwegii jako zielonego lidera.

Wykształcenie i dorobek naukowo-społeczny

Haakon nie należy do monarchów z dyplomami za ładny uśmiech:

• Nauki polityczne: Uzyskał tytuł licencjata na prestiżowym University of California w Berkeley (1999).

• Stosunki międzynarodowe: Zrobił tytuł magistra w słynnej London School of Economics (LSE) w 2003 roku.

• Uczestnik globalnych debat: Od 2005 roku regularnie brał udział w obradach Światowego Forum Ekonomicznego (WEF) w Davos, wprowadzając do dyskusji o ekonomii wątki etyczne i godnościowe.

Czy król był kiedyś w Polsce?

Tak! Haakon ma na swoim koncie konkretny akcent naukowo- dyplomatyczny w naszym kraju.

W 2011 roku odwiedził Warszawę i w ramach prestiżowego cyklu Wykłady Kapuścińskiego wygłosił na Uniwersytecie Warszawskim oficjalny wykład zatytułowany „Rozwój i godność ludzka” (Development and Human Dignity). Mówił wtedy o walce z ubóstwem, prawach człowieka i odpowiedzialności bogatych narodów za globalny rozwój. (Ponadto w kwietniu 2025 roku złożył w Polsce oficjalną wizytę biznesowo-dyplomatyczną, składając wieniec na Grobie Nieznanego Żołnierza).

Życie prywatne, żona i pasierb z nagłówków

Gdy na początku lat 2000. Haakon przedstawił wybrankę serca, w salonach Oslo filiżanki do kawy omal nie popękały z wrażenia. Mette- Marit Tjessem Høiby była samotną matką bez pochodzenia szlacheckiego, z „rozrywkową” przeszłością. Haakon postawił jednak na swoim i w 2001 roku wzięli ślub.

Wokół tronu wychowała się trójka dzieci:

1. Marius Borg Høiby – pasierb króla, syn Mette-Marit z poprzedniego związku. Marius zdecydował się na życie poza dworem, ale regularnie gości na okładkach tabloidów z powodu swoich licznych wybryków i burzliwego stylu życia.

2. Księżniczka Ingrid Alexandra – pierwsza w kolejce do tronu, przyszła pierwsza panująca królowa Norwegii od wieków.

3. Książę Sverre Magnus – słynący z luźnego podejścia do etykiety (zasłynął m.in. gestem dab wykonanym na pałacowym balkonie podczas oficjalnych uroczystości).

Program panowania i ciekawostki

Choć król w Norwegii nie sprawuje władzy politycznej, program Haakona VIII to Ziemia, Technologia i Zielona Transformacja:

• Królewski surfer: Jest pasjonatem surfingu i narciarstwa; najchętniej spędza wolny czas na falach u wybrzeży Lofotów.

• Golenie na żywo: Podczas uroczystej kolacji z okazji 80. urodzin swoich rodziców wyszedł w trakcie przyjęcia do łazienki, zgolił swoją charakterystyczną brodę dla żartu i wrócił do stołu jak gdyby nigdy nic.

• Fan rocka i festiwali: Często można go spotkać na norweskich festiwalach muzycznych w jeansach i trampkach, wtapiającego się w tłum.

Haakon VIII to monarcha na miarę XXI wieku – z akademickim zapleczem z LSE, dystansem do siebie i wieloletnim doświadczeniem w reprezentowaniu państwa.